Mikroqarz qiymatini uch xil ko‘rsatkich, sug‘urtani hisobga olish tartibi va pulga oid o‘quv misoli orqali ko‘ramiz. Bu bir xil xarajat turli usulda ko‘rsatilgan hisob-kitoblarni solishtirishga yordam beradi.

KTQ, to‘lovlar va ortiqcha to‘lov: uch xil ko‘rsatkich

Nominal stavka foizlarni hisoblashda ishlatiladi. Kreditning to‘liq qiymati, KTQ, hisobga olinadigan to‘lovlar va ularning sanalari bilan yillik samarali qiymatni ifodalaydi. Jami to‘lovlar shartnomani bajarishga qancha pul ketishini, so‘mdagi ortiqcha to‘lov esa xarajatlar olingan summadan qanchaga oshishini ko‘rsatadi. Bu ko‘rsatkichlar turli savollarga javob beradi.

Markaziy bankning Finlit moliyaviy savodxonlik materiallarida KTQ kredit olish bilan bog‘liq, jumladan shartlarda nazarda tutilgan majburiy xarajatlarni hisobga olishi tushuntirilgan. Shuning uchun ikkita bir xil nominal stavka bir xil qiymatni isbotlamaydi. Solishtirish uchun axborot varaqasi, jadval va qo‘shimcha to‘lovlar tarkibi kerak.

Beshta satrdan boshlang: shartnoma summasi; sizga amalda tushadigan pul; jadval bo‘yicha jami to‘lov; jadvaldan tashqari xarajatlar; barcha to‘lov sanalari. Sug‘urta jadvaldagi yakunga kiritilgan bo‘lsa, uni yana qo‘shish mumkin emas. Komissiya berish paytida ushlab qolinsa, foydalanish mumkin bo‘lgan pul shartnoma summasidan kam bo‘ladi.

Bank stavkasiga bog‘lanmagan o‘quv misoli

Shartli qarzni olaylik: siz 3 000 000 so‘m oldingiz, jadval bo‘yicha to‘lovlar yig‘indisi 3 300 000 so‘m. Yana 90 000 so‘m sug‘urta haqi alohida to‘lanadi va jadvalga kiritilmagan deb faraz qilamiz. Jami to‘lov 3 390 000 so‘m, olingan puldan ortiq xarajat esa 390 000 so‘m bo‘ladi. Bu arifmetik misol, tashkilot taklifi yoki KTQ hisobi emas.

Endi faqat sug‘urtani to‘lash usulini o‘zgartiraylik: o‘sha 90 000 so‘m shartnoma summasidan berish vaqtida ushlangan, jadval esa o‘zgarmagan. Amalda 2 910 000 so‘m oldingiz, jadval bo‘yicha 3 300 000 so‘m qaytarasiz. Farq yana 390 000 so‘m, lekin foydalanish mumkin bo‘lgan pul kamroq. Bu holatda sug‘urtani jadvalga yana qo‘shish xato bo‘ladi.

Sug‘urta qo‘shimcha qarz hisobidan moliyalashtirilsa, oddiy ayirish yetmaydi: qarz summasi va jadval o‘zgaradi. Bunda butun variant qayta hisoblanadi. Misol turli sug‘urta sxemalarining narxi tengligini emas, to‘lovni hisobga olish tartibini ko‘rsatadi; yillik qiymat sanalar va to‘lov tuzilmasiga ham bog‘liq.

Kalkulyator va noma’lum xarajatlar bilan ishlash

Avval bir xil summa va muddat uchun asosiy jadvalni solishtiring, so‘ng unga kiritilmagan tasdiqlangan xarajatlarnigina qo‘shing. Noma’lum komissiya uchun yakuniy raqamsiz alohida satr qoldiring. Nol xarajat tekshirilgan va yo‘q ekanini bildiradi; bo‘sh maydon esa ma’lumot yetishmasligini anglatadi.

Katalog kartochkasidagi stavka va talablar mahsulotlar bazasidan olinadi, yakuniy shaxsiy hisob-kitob esa kreditor tomonidan tuziladi. Kalkulyator summalar tartibi va to‘lovlar qulayligini tekshirishga yordam beradi. KTQ uchun ortiqcha to‘lovni summaga bo‘lib, natijani yillik qiymat deb bo‘lmaydi: bu usul taqvim va qarzning bosqichma-bosqich kamayishini hisobga olmaydi.

Hisob-kitob yonida parametrlar, sana va har bir qo‘shimcha summaning manbasini saqlang. Olingan jadval dastlabkisidan farq qilsa, aniq satrlarni solishtiring: berish usuli, sug‘urta, bir martalik to‘lov va sanalar. Bu tafovutni bitta «komissiya» so‘zi bilan izohlash o‘rniga sababini topishga yordam beradi.

Tanlovlar va boshqa qo‘llanmalar

Kredit kalkulyatori

Foizsiz mikroqarz shartlari

Bank yoki MMT: nimani solishtirish kerak

Material solishtirish va hisoblash tartibini tushuntiradi; o‘quv raqamlari kreditor taklifi emas. Muayyan shartnoma uchun uning hujjatlari va tanlangan sanaga hisob-kitobi qo‘llanadi.